Kolejna grupa wzięta pod lupę przez autorów pracy to stowarzyszenia pacjentów. Nie są finansowane z budżetu, więc szukają zewnętrznych form finansowania. I znajdują je w firmach farmaceutycznych. Dobrze, jeśli są organizacje, które działają w imieniu oraz na rzecz chorych i nie są pod ścisłą kontrolą sponsora.

Jeden z rozmówców przypomniał jednak casus firmy, która stworzyła ad hoc organizację pacjentów w celu prowadzenia kampanii lobbingowej. Nie był zbiegiem okoliczności fakt, że wnioskowi o refundację leku w terapii nowotworowej towarzyszyło natychmiastowe stworzenie organizacji, lobbującej na rzecz tego leku.

Firmy kontrolują stowarzyszenia poprzez manipulowanie informacjami medycznymi kierowanymi do pacjentów. - To indoktrynacja - przyznaje przedstawiciel jednego ze stowarzyszeń.

- Dzieje się tak dlatego, że nie mamy innego źródła dochodu - stwierdza respondent ankiety. - Staramy się zachować dobre relacje [z firmami], by tego finansowania nie stracić. Rozwiązaniem byłaby dywersyfikacja źródeł dochodu od kilku podmiotów. Tak dzieje się Europie Zachodniej.